Rose Njeri, umutekinisiye w’ikoranabuhanga n’umuharanira uburenganzira bwo gutanga ibitekerezo, yatawe muri yombi ku wa 30 Gicurasi 2025 azira gushyiraho urubuga rwa internet rworohereza abaturage kohereza ubutumwa bamagana umushinga w’itegeko ry’ingengo y’imari ya 2025. Ifungwa rye ryateje impaka ndende muri Kenya no mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba, aho abaharanira uburenganzira bwa muntu bavuga ko ari igikorwa cyo gukandamiza ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo.
Nk’uko byatangajwe n’ikinyamakuru The Guardian ku wa 3 Kamena 2025, Njeri yashyikirijwe urukiko rwa Milimani i Nairobi, aho ashinjwa kurenga ku ngingo ya 16 y’itegeko rya Kenya ryo kurwanya ibyaha bikoresheje ikoranabuhanga. Ubushinjacyaha buvuga ko porogaramu yakoze yatumaga ubutumwa bwinshi bwoherezwa icyarimwe kuri email za komite ishinzwe ingengo y’imari, bigateza ikibazo ku mikorere ya sisitemu za Leta. Njeri yarekuwe by’agateganyo ku ngwate ya Ksh100,000, ategereje urubanza ruzasubukurwa ku wa 20 Kamena 2025.
Amnesty International – Kenya yatangaje ko ifungwa rya Njeri ryerekana ko uburenganzira bwe bwahonyowe, ndetse ko urubanza rwe rushobora kutazabera mu mucyo. Umuyobozi w’iri shyirahamwe, Irũngũ Houghton, yavuze ko gutanga ibitekerezo bitagomba gufatwa nk’icyaha, kandi ko gukora urubuga rufasha abaturage kugira uruhare mu miyoborere ari igikorwa cyiza.theguardian.com
Ifungwa rya Njeri ryongeye kugaragaza igitutu kiri kwiyongera ku bwisanzure bwo gutanga ibitekerezo mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba. Mu minsi ishize, muri Tanzaniya, abaharanira uburenganzira bwa muntu baturutse muri Kenya na Uganda bafunzwe ndetse bamwe bavuga ko bakorewe ihohoterwa rishingiye ku gitsina. Muri Uganda, umunyapolitiki utavuga rumwe n’ubutegetsi, Kizza Besigye, amaze amezi atandatu afunzwe azira ibyaha bya guverinoma, mu gihe inteko ishinga amategeko y’iki gihugu iherutse kwemeza ko abasivili bashobora kuburanishwa mu nkiko za gisirikare.
Abasesenguzi bavuga ko urubanza rwa Njeri ruzaba ikimenyetso gikomeye ku cyerekezo ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo buri gufata muri Kenya no mu karere. Bavuga ko ibihugu byo mu karere bikwiye gushyira imbere uburenganzira bwa muntu n’ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo, aho kubikandamiza.




