Baadhi ya wakazi wa Kijiji cha Buramba, kilichopo katika kata ya Kavomo, Tarafa ya Nyundo, Wilaya ya Rubavu, wanasema kuwa wamevamiwa na kundi lijulikanalo kama Abanjongo kutoka Kivumu, Wilaya ya Rutsiro, waliokuja kuchimba madini ya thamani yanayojulikana kama Beleri.
Wakazi wanasema hawakujua kuwa ardhi yao ilikuwa na utajiri huo, na walishangazwa kuona kundi hilo likivamia mashamba yao na kuchimba kwa nguvu huku wakitishia au kushambulia yeyote anayepinga.
Jean de Dieu Niyigena, kiongozi wa kijiji cha Buramba, alisema:
“Kuna machafuko makubwa. Tunakabiliwa na mashambulizi ya watu kutoka Kivumu na Nyamyumba wanaoharibu mashamba ya wananchi. Wanachimba halafu wanaacha ardhi ikiwa jangwa.”
Wamiliki wa mashamba wanasema tangu walipopata habari za madini hayo, hawawezi tena kulala kwa amani.
Beatrice Nyiramagambo alisema:
“Madini haya yamekuwa laana. Hatuwezi kulala. Tumeacha kazi zetu ili kulinda mashamba yetu wasije wakaunguza.”
Leonard Ntawurengumunsi aliongeza:
“Wanakuja kama genge lenye silaha—wakiwa na mapanga, majembe na fimbo. Wanakufukuza hata kama ni shamba lako na hukuruhusiwi kuongea.”
Mbaya zaidi, wanachimba hadi karibu na nyumba za watu, na nyingine tayari zimeanza kuharibika. Ladislas Ngezenubwo alisema nyumba yake iko hatarini kuanguka kutokana na uchimbaji huo.
Wakazi wanaowafahamu Abanjongo wanasema wamekuwa wakijihusisha na uchimbaji haramu kwa muda mrefu, na wanaomba vyombo vya usalama kuingilia kati au kuhamishwa ili kupata amani.
Wanasema hawawezi hata kuwafikisha mahakamani:
“Wanakamatwa leo, kesho wamerudi. Wanafanya kama magaidi.”
Gavana wa Mkoa wa Magharibi, Jean Bosco Ntibitura, alipoulizwa na waandishi wa habari kuhusu suala hili, alisema halikuwa limemfikia, lakini atachunguza kwa kushirikiana na viongozi wa mitaa.
Uchimbaji haramu wa madini unaendelea kuwa tatizo la usalama nchini Rwanda, kwani wengi wanafanya shughuli hizo bila vibali, na wakati mwingine huleta ajali na vifo.
