Kuri uyu wa Kabiri, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Israel, Gideon Saar yasuye Somaliland mu rugendo rwamaganwe na Somalia, nyuma y’iminsi 10 Israel yemeye ku mugaragaro ko Somaliland ari igihugu cyigenga kandi gifite ubusugire.
Israel nicyo gihugu cyonyine cyemeje ku mugaragaro icyifuzo cya Somaliland cyo kwiyomora kuri Somalia, yasobanuye ko icyemezo cya Israel cyo kwemera Somaliland nk’igihugu ari “intambwe itemewe” kandi ivuga ko uruzinduko rwa Saar ari “ugukandagira gukabije” ubusugire bwa yo.
Mu ijambo rye kuri X, Saar yavuze ko yagiranye ibiganiro “ku mibanire itandukanye” na Perezida wa Somaliland, Abdirahman Mohamed Abdullahi, mu murwa mukuru Hargeisa.
Saar yanditse kuri X ubutumwa buherekejwe n’amafoto ari mu ngoro ya perezida agira ati: “Twiyemeje guteza imbere umubano hagati ya Israel na Somaliland”.
Minisiteri ishinzwe amakuru muri Somaliland yabanje kuvuga kuri X ko Saar ayoboye intumwa zo mu rwego rwo hejuru. Nta yandi makuru yatanze ariko umuyobozi mukuru muri Somaliland yabwiye Reuters mbere yo kubonana na perezida ko biteganijwe ko Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Israel azaganira ku buryo bwo kunoza umubano w’impande zombi.
Saar yavuze ko Abdullahi yakiriye ubutumire bwa Minisitiri w’Intebe Benjamin Netanyahu kugira ngo azakorere uruzinduko rw’akazi muri Israel.
Mu kwezi gushize, Abdullahi yavuze ko Somaliland ishobora kwinjira mu Masezerano ya Abraham, amasezerano yasinyiwe i Washington mu 2020 yatumye ibihugu byo mu Kigobe nka Leta Zunze Ubumwe z’Abarabu, umufatanyabikorwa wa hafi wa Somaliland, na Bahrein batangiza umubano na Israel.
Birumvikana ibi ntabwo byashimishije ubutegetsi bwa Somalia, aho minisiteri y’ububanyi n’amahanga yavuze mu itangazo ko uruzinduko rwa Saar ari “ukwivanga bitemewe” mu bibazo by’imbere mu gihugu.
Yamaganye “mu magambo akomeye urugendo rwa Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Israel muri Hargeisa atabifitiye uburenganzira,” ashimangira ko uyu mujyi “ari kimwe mu bice bitatandukanywa n’ubutaka bwigenga bwa Repubulika ya Somalia.”

Minisiteri yavuze ko uruzinduko rwa Saar rugaragaza “guhonyora cyane ubusugire bwa Somalia, ubusugire bw’akarere, n’ubumwe bwa politiki.”
Ishimangira aho ihagaze ku kibazo cya Somaliland, Mogadishu yavuze ko Hargeisa igize “igice ntagereranywa” cy’ubutaka bwa Somalia buzwi ku rwego mpuzamahanga, akomeza avuga ko imikoranire iyo ari yo yose yakorerwa ku butaka bwa Somalia bitabanje gutangirwa uruhushya na guverinoma nkuru inyuranyije n’amategeko.
Somaliland yanze kwemera ko uko kuyemera kwa Israel nk’igihugu, bizakorwa ku ngurane yo kwemerera Israel kuhashinga ibirindiro bya gisirikare cyangwa kuhimurira Abanyapalestine bazirukanwa muri Gaza mu cyo Israel isobanura nko kuva ku bushake muri Gaza kw’Abanyapalestine.




