Rwanda yateketeza kambi ya kijeshi ya Kitona kwa dakika 20 tu, huku wanajeshi wake wakiwasili kwa ndege kutoka Kigali hadi kaskazini-magharibi mwa DRC
Operesheni Kitona ni moja ya mashambulizi ya kijeshi ya kushangaza na ya kijasiri zaidi kuwahi kufanywa barani Afrika. Ilifanyika mnamo Agosti 1998, wakati Rwanda, ikishirikiana na Uganda, ilianzisha mashambulio ya haraka dhidi ya serikali ya Laurent-Désiré Kabila katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC).
🔹 Jinsi Operesheni Ilivyofanyika
Rwanda ilitumia ndege za abiria aina ya Boeing 707 kuwasafirisha wanajeshi wake kutoka Kigali hadi kwenye uwanja wa ndege wa Kitona, katika mkoa wa Bas-Congo (sasa Kongo Central), karibu kabisa na Bahari ya Atlantiki — umbali wa karibu kilomita 2,000 kutoka Rwanda.
Wanajeshi wa Rwanda walitua kwa ghafla katika uwanja wa ndege huo usiku wa manane na kuushambulia kwa kasi na kwa usahihi mkubwa.
Kwa dakika 20 tu, waliteka uwanja wa ndege wa kijeshi wa Kitona, kambi ya kijeshi, na bandari ya Banana, wakikata kabisa serikali ya Kabila na njia zake za baharini.
🔹 Sababu za Shambulizi
Laurent Kabila, baada ya kusaidiwa na Rwanda na Uganda kuingia madarakani mnamo 1997, alianza kuwatenga washirika wake wa zamani.
Aliwafukuza washauri wa kijeshi wa Rwanda na Uganda, na kuanza kuwa karibu zaidi na nchi kama Angola, Zimbabwe na Namibia.
Rwanda iliogopa kuwa serikali ya Kabila ilikuwa inaanza kuwasaidia waasi wa FDLR — wahalifu wa mauaji ya kimbari ya 1994 waliokuwa wamekimbilia mashariki mwa Kongo.
🔹 Athari za Operesheni
Baada ya Kitona, wanajeshi wa Rwanda waliteka maeneo muhimu kama Matadi, Inga na Boma — vituo vya umeme na bandari muhimu zaidi za DRC.
Kigali ilifanikiwa kuifikia Kinshasa ndani ya wiki mbili, na mapigano yalizuka mtaani kati ya waasi walioungwa mkono na Rwanda dhidi ya majeshi ya Kongo na washirika wao wa Angola na Zimbabwe.
Mashambulizi haya yalisababisha vita vya pili vya Kongo, vilivyojumuisha zaidi ya nchi 8 za Afrika na mamilioni ya vifo.
🔹 Urithi wa Operesheni Kitona
Ingawa haikufanikiwa kumuondoa Kabila madarakani, operesheni hiyo ilionyesha uwezo wa kijeshi wa Rwanda na ujasiri wake wa kuendesha mashambulizi ya mbali sana.
Hadi leo, wataalamu wa kijeshi huiita “moja ya operesheni za kushangaza na zilizoandaliwa kwa umahiri mkubwa barani Afrika.”
