Wabunge wa Kamati ya Hesabu ya Bunge (PAC) wako makini na Shirika la Serikali la Kilimo na Ufugaji (RAB) kuhusu mpango wa kuagiza mitambo ya umwagiliaji yenye thamani ya Rwf 2.5 bilioni, itumike kwa mwezi mmoja tu kwa majaribio.
Tatizo hili lilishughulikiwa alipofika timu ya RAB mbele ya PAC Jumatatu, Juni 30.
Wabunge walihoji kwa nini mradi wa umwagiliaji wa ETI Mpanga uli Kirehe haujafanikiwa kutokana na umeme mgumu, lakini RAB bado inapanga kununua mitambo ghali kwa majaribio mafupi.
Kawaida, mradi unategemea mtandao wa taifa, lakini mwezi Agosti RAB inakusudia kutumia mitambo tofauti kwa kipindi cha muda kabla ya kuunganisha kwenye gridi.
Mbunge Eugène Mussolini aliuliza kwa nini watafanya matumizi ya zaidi ya Frw 2 bilioni kwa mitambo ya umeme badala ya kupeleka awamu ya umeme kutoka Kirehe hadi Nyamugari – ambayo itakuwa ya bei nafuu na ya kudumu ya huduma.
Aliongeza: “Watu tueleze jinsi tunavyoongeza bajeti wakati mradi bado haujatimiza malengo.”
Spika wa PAC, Valens Muhakwa, alikosoa uamuzi wa kununua mitambo tu kwa ajili ya majaribio wakati RAB ilitangaza awali kuwa mradi unafanya kazi kikamilifu.
Olivier Kamana, Katibu Mtendaji wa kudumu wa Wizara ya Kilimo, alielezea kuwa mitambo hiyo ni rasilimali za taifa, zitakazotumika kwa mpito hadi vituo vya umeme vitakapojengwa. Baadaye, zinaweza kutumika kusaidia serikali za mitaa au katika dharura, kwani zinaweza pia kutumia mafuta.
Mbunge Muhakwa alisema mpango huo ni wa EDCL, sio RAB, akisema una lengo la kujitakasa kosa.
Dr Telesphore Ndabamenye, Mkurugenzi Mkuu wa RAB, alisema wanashirikiana na REG (shirika la umeme) na MININFRA (wizara ya miundombinu) ili kupata umeme wa gridi. Hadi hapo, mitambo ni muhimu kutoa vipimo vya awali vya pampu za maji.
Alipoulizwa kuhusu tofauti ya gharama kati ya mitambo ya muda na umeme wa gridi, RAB ilikiri hawakuwa na makisio ya kina.
Muhakwa aliongeza: “Mkaguzi Mkuu wa Hazina aliuliza: kama kifaa kinaendeshwa kwa mwezi mmoja pekee, kinaweza kumwagilia kiwanja cha kiwango gani? Si vizuri kukodisha? Je, faida iko wapi ikilinganishwa na kusubiri umeme wa gridi kwa mwaka?
Alisema pia kama mradi utaendelea baada ya majaribio au kusubiri umeme wa gridi. Dr Ndabamenye alijibu kuwa majaribio ya awali yataendelea, na uamuzi wa kununua mitambo hauwezi kubadilishwa.
